Aymara y Quechua. Vocabulario comparativo.
| Español | Aymara | Quechua |
| Español | Aymara | Qhechua |
|---|---|---|
| Abajo | Aynacha | Uray |
| Abandonar | Jaytjaña | Sagerparina |
| Abarca | Wuiskhu | Huisku |
| Abeja | Wayronkgo | Wayrurongo |
| Abertura | Ccajlla | Jusku, laja |
| Abierto | Histtarata | Kichaskka |
| Abogado | Atamarapiri | Rimigatajg |
| Abortar | Sulluña | Sulluna |
| Aborto | Sullu | Sullo |
| Abrazo | Khomanta | Ujllana |
| Abrevadero | Umawi | Ujyana |
| Abrir | Jhistaraña | Kichana |
| Abrojo | Kipu | Kkipu |
| Abuelo | Achachila | Awichu |
| Abundar | Hualija | Askjga |
| Acabado | Tukustata | Tucuchaskka |
| Acabar | Tucuyaña | Tucuy |
| Acabarse | Tukusiña | Tukusga |
| Acaparador | Catuquipa | Riscataj |
| Acariciar | Muñaraña | Munarana |
| Acarrear | Astaña | Astana |
| Acaso | Ichas | Icha |
| Accidente | Jhupañaqui | Pailla |
| Acercar | Jhakkachaña | Kaillachina |
| Aclarar | Khantata | Suttichaskga |
| Acondicionar | Kkacharaña | Allichana |
| Acongojar | Llaquiyaña | Llaquichina |
| Aconsejar | Yuicaña | Kunsejana |
| Acortar | Hiscaptayaña | Juchuyyachina |
| Acostarse | lquintasiña | Puñuycuna |
| Adelante | Nairakkata | Ñaupajpi |
| Afuera | Ankcaru | Jahuapi |
| Agacharse | Altaña | Kumpucuna |
| Agua | Uma | Yaku |
| Ahora | Hicha | Kunan |
| Ahora te vas? | Hichati sarjata? | Cunanchu ripunqui? |
| Ahorcar | Haichcataña | Sipina |
| Aire | Thaya | Wuayra |
| Airear | Thajteyaña | Wuayrachina |
| Ajeno | Yakgan | Wajpat |
| Ají | Waica | Uchú |
| Ala | Chekja | Lijra |
| Alabancioso | Yupaychasiri | Alabacujg |
| Alabar | Yupaychaña | Yupaychana |
| Alargar | Hilayaña | Hatunyachina |
| Alba | Pacha-Khantati | Tuta-Tuta |
| Alborear | Khantati | Sutiyay |
| Alcanzar | Lukktaña | Jayuana |
| Alcanzarse | Lukktasiña | Jaywacuna |
| Aldea | Marca | Llajta |
| Aldeano | Marcanquiri | Llajtmanta |
| Alegrar | Cusisiyaña | Kusichina |
| Alegrarse | Qusisiña | Kusicuna |
| Alegre | Cusisita | Kusiskga |
| Alejarse | Hayachasiña | Caruchacuna |
| Algodón | Khia | Khia |
| Alguno | Quitisa | Pipas |
| Aliento | Samaña | Samana |
| Alimentar | Mankayaña | Mikuchina |
| Alimento | Mankka | Mikuy |
| Aliviar | Waliptayaña | Allinyana |
| Allá | Kaya | Jakgaypi |
| Alma | Ajayu | Mulla |
| Almohada | Chigmaña | Sanhuana |
| Alojado | Kkurpachata | Paskaskka |
| Alójame por esta noche | Qurpachitajichha aruma | Wajyariway kunan chisi |
| Alojamiento | Kkurpa | Pascana |
| Alpaca | Alpaga | Allpaka |
| Alquilar | Inachaña | Arrendana |
| Alquilarse | Inachasiña | Arrendacuna |
| Alumbrar | Kantayaña | Kanchachina |
| Amado | Munata | Munaskka |
| Amancebado | Sipasini | Amancebaskka |
| Amanecer | Khantati | Pakkarin |
| Amanecerse | Khatatasiña | Pakkarina |
| Amar | Munaña | Munayi |
| Amargo | Kallku, Jaru | Kallcu |
| Amarillento | Killuptata | Quelluyaskga |
| Amarrar | Chinuña | Watana |
| Amarrarse | Chinusiña | Watakuna |
| Amarse | Munasiña | Munacuna |
| Amasar | Natunaña | Ñatuna |
| Ambos | Purapa | Iskaynin |
| Amén | Ukamaraquipanay | Jinacachun |
| Amigo | Wintata | Rejsisga |
| Amo | Tata | Tata |
| Amontonar | Kolluchaña | Muntunaskka |
| Amoroso | Munasiri | Munacuj |
| Anciana | Awicha | Awicha |
| Anciano | Achachila | Awichu |
| Andando | Sarasa | Purisaspa |
| Andar | Saraña | Purina |
| Andes | Antis | Anti |
| Anillo | Sini | Siwi |
| Animal | Uywa | Uywa |
| Anoche | Masayppu | Kgaina-tuta |
| Anochecer | Haippthapi | Chisiyan |
| Anteanoche | Hualayppu | Kanimppachisi |
| Anteayer | Hualuru | Kkanimpa-punchay |
| Antepasados | Achachilasanaka | Machucuna |
| Antes | Naira | Inan |
| Anunciar | Isapaña | Yachachina |
| Anunciarse | Atañaña | Wuillana |
| Añadir | Yapaña | Yapana |
| Año | Mara | Wata |
| Año nuevo | Machacmara | Mosoj huata |
| Apagar | Hihuarayaña | Wuñuchina |
| Aparecer | Unttaña | Rikuriskga |
| Apartar | Laquiña | Laquina |
| Aplanar | Pampachaña | Pampachana |
| Apolillado | Thuthata | Thutaskka |
| Apolillar | Thuthaña | Thuthana |
| Aprender | Yatiña, Yategaña | Yachakgana |
| Aprendido | Yatita, Yatigata | Yachana |
| Apretar | Linittaña | Nitti |
| Aprieto | Matti | Matti |
| Aprisionar | Chinuntaña | Wuataycuna |
| Aproximar | Hacachaña | Kkaillachana |
| Apto | Chiki | Kuti |
| Apurado | Jhankkachata | Uskkaychaskga |
| Apurar | Jankkachaña | Uskkaychana |
| Aquel | Khuri | Jakgay |
| Aquí | Acwa, Akaru | Kaipi |
| Arado | Taclla | Yunta |
| Araña | Uru, Kusukusi | Kusi-Kusi |
| Arañar | Hattiña | Llauchina |
| Árbol | Khokga | Sacha |
| Arbusto | Chumi | Chumi |
| Arcilla | Ñinqui | Llinqui |
| Arco-Iris | Curumi | Kurmi |
| Arder | Nakhi | Laurai |
| Arena | Challa | Challa |
| Arenoso | Challani | Challarana |
| Árido | Kara | Kara |
| Arrancar | Ttacaña | Sikina-Thirana |
| Arrastrar | Kkatatina | Kkatatina |
| Arrear | Anaquita | Katina |
| Arreglado | Asquichata | Allinchaska |
| Arrepentirse | Phutisiña | Puticuna |
| Arriba | Alaya | Huichay-Pata |
| Arriero | Khumuri | Jkatec runa |
| Arrinconar | Kuchkataña | Aptapina |
| Arrodillarse | Killtasiña | Kgongorikuna |
| Arroyo | Hiska Jhahuira | Juchuy mayu |
| Arruga | Sirki | Sirki |
| Asa | Catuña | Japina |
| Asado | Kanka | Kanka |
| Asarse | Kankasiña | Kankacuna |
| Asco | Milasiña | Millana |
| Asear | Kkumachaña | Llimpichana |
| Asesinar | Jiwayaña | Wuañuchina |
| Asesino | Hiwayiri | Wuañuchej |
| Así | Ukhama | Jiña |
| Asiento | Konuña | Tiana |
| Asno | Asnu | Asnu |
| Asomar | Kolluyana | Chimpana |
| Áspero | Ttakhu | Taku |
| Asqueroso | Millasiña | Millacuna |
| Asta | Huajgra | Huajgra |
| Asustar | Sustjayaña | Sustuchina |
| Atado | Chinuta | Huataskka |
| Atajar | Jarkaña | Jarkana |
| Atar | Chinuña | Huatana |
| Atemorizar | Ajgsarayaña | Manchachina |
| Atestar | Chillantaña | Chillaycuna |
| Atrapar | Kattahapiña | Jhappipayana |
| Atrás | Kjiparu | Kjepaman |
| Atrasado | Kjhiparata | Kjepariskga |
| Aumentado | Irjatata | Yapaskka |
| Aumentar | Irjataña | Yapana |
| Aurora | Kantaturu | Pakgarin |
| Autor | Luriri | Rurajg |
| Auxilio | Kyuyapayaña | Kyuyapayana |
| Avaricia | Micha | Micha |
| Avergonzarse | Ppinkkasiña | Pinkkacuna |
| Avisar | Atamaña | Huillana |
| Ayer | Masuru | Kkayna |
| Ayuda | Yanapa | Yanapa |
| Ayudante | Yanapiri | Yanapacujg |
| Ayudar | Yanapaña | Yanapana |
| Azotar | Haugjaña | Sekkuna |
| Bachiller | Aructara | Rimayniujg |
| Bailar | Thukkuña | Tusuna |
| Bailarín | Thukkuri | Tusuj |
| Bajando | Sarakkasa | Urakaspa |
| Bajar | Apakkaña | Apakkana |
| Balanza | Huayuña | Aisana |
| Balazo | Illappu | lllappa |
| Balear | Illapana | lllapana |
| Balsa | Yuampu | Llampu |
| Bandera | Wiphala | Wiphala |
| Bañarse | Harisiña | Mayllakuna |
| Baño | Hunttuña | Tuyuna |
| Barato | Pistaqui | Pisillapajg |
| Barbudo | Sunkharara | Sunkharara |
| Barrer | Pichaña | Pichana |
| Barrerse | Pichasiña | Pichacuna |
| Barrido | Pichata | Pichaskka |
| Barro | Ñikki | Tturu |
| Bastón | Thujro | Thuncu |
| Basura | Thuna | Kgoppa |
| Batan | Kutaña | Kuttana |
| Batir | Pituña | Pituna |
| Bautizado | Sutiyata | Sutiyoj |
| Bautizar | Sutiyaña | Sutichurana |
| Beber | Umaña | Ucyana |
| Becerro | Waca-kallu | Waca-ppura |
| Besar | Hamphatita | Muchana |
| Besarse | Hamphatisiña | Muchacuna |
| Bien | Asqui | Cusa |
| Bigote | Sunkha | Sunkha |
| Blanco | Hankko | Yuraj |
| Blando | Llampu | Kgoña |
| Boca | Laca | Simi |
| Bofetada | Thajllana | Thajllana |
| Bolsa | Huallquepu | Mari |
| Bonito | Huwitaqui | Kachitu |
| Borracho | Umata | Machaskka |
| Borrar | Huaclliana | Phiscuna |
| Botar | Haktaña | Wijgchuna |
| Brasa | Zanka | Kjaja |
| Brazo | Ampara | Maqui |
| Brincar | Ttiscuña | Ttiscuna |
| Brujo | Laykga | Laikka |
| Bueno | Asqui | Allin |
| Búho | Jucu | Jucu |
| Bulla | Chajghuaña | Chajghuana |
| Burla | Sanca | Phisca |
| Burro | Asnu | Asnu |
| Buscado | Thajata | Maskaskga |
| Buscar | Thajaña | Maskana |
| Cabalgar | Lattjataña | Llogana |
| Cabaña | Uywa iquiña | Chujlla |
| Cabello | Ñicuta | Chujgcha |
| Cabeza | Ppekke | Urna |
| Cadáver | Amaya | Aya |
| Caer | Tinkuña | Urmana |
| Caerse | Tinkusiña | Urmacuna |
| Cagar | Jamaña | Acana |
| Caído | Tinkuta | Urmaskka |
| Cal | Katawi | Katawi |
| Calavera | Amay pekge | Aya uma |
| Caldera | Payla | Payla |
| Calentar | Huntuchaña | Kgoñichina |
| Calentura | Hunttu usu | Kgoñi onkgoy |
| Callar | Amuki | Chinyana |
| Calor | Hjuntu | Kgoñi |
| Calumnia | Tumpa | Tumpay |
| Calumniado | Tumpata | Tumpaskka |
| Calvo | Kgara pekke | Kgara uma |
| Cama | Iquiña | Puñuna |
| Caminar | Saraña | Riña |
| Camino | Thaqui | Ñann |
| Camisa | Phantta | Khawa |
| Camote | Apichu | Apichu |
| Campana | Calanca | Calanca |
| Campo | Patanakata | Pampa |
| Canasta | Sappa | Balay |
| Cancha | Ayu | Cancha |
| Cansado | Karghata | Saykuskka |
| Cansarse | Karkasiña | Saykuna |
| Cantar | Kgottasiña | Taquina |
| Cántaro | Huaculla, Puñu | Yuru, Puñu |
| Carbón | Killina | Killima |
| Cárcel | Luna huana | Uata uta |
| Cardo | Kaara | Ttancar |
| Carga | Khumu | Carga |
| Cargar | Khumuña | Chajnana |
| Caridad | Kuyapayana | Kuyapayana |
| Cariñoso | Munasiri | Munacujg |
| Caritativo | Kuyapayiri | Kuyapayaj |
| Carnaval | Anata | Phujllay |
| Carpintero | Llajlliri | Llajgmajg |
| Carta | Kiilkka | Killkka |
| Casa | Uta | Wuasi |
| Casada | Aynini | Kjhariujg |
| Casarse | Kasarasiña, Jaqichasiña | Kasaracuna |
| Cáscara | Sillppi | Sillppi |
| Castaño | Chumppi | Chumppi |
| Castigar | Muttuyaña | Muttuchina |
| Castillo | Pucara | Pucara |
| Castrado | Carata | Kapaskka |
| Causa | Laicu | La i cu |
| Cautivo | Pakima | Pacima |
| Cebo | Liki | Wira |
| Cejas | Chipukku | Phichu |
| Ceniza | Khilla | Uspha |
| Centro | Taipi | Chaupi |
| Cerca | Haqui | Kailla |
| Cerdo | Kjuchi | Kjuchi |
| Cerebro | Lejwi | Ñucktu |
| Cerquita | Hakitaqui | Kkaillitalla |
| Cerrado | Histtata | Wuiskkaskga |
| Cerrar | Histtaña | Wuiskkana |
| Cerro | Kullu | Urkku |
| Chacra | Yapu | Chajgra |
| Chicha | Kusa | Akjga |
| Chico | Hhiska | Jhuchuy |
| Chismoso | Awiskuchi | Rimacujg |
| Chocado | Tupata | Tupaskka |
| Chocar | Tupaña | Tupana |
| Choclo | Huilchi | Huilchi |
| Cholo | Misti | Misti |
| Chorrear | Chakkiri | Sttujg |
| Choza | Chujglla | Chujglla |
| Chupar | Chamuña | Chonkgana |
| Cicatriz | Ttiri | Ttiri |
| Ciego | Juyku | Ñausa |
| Cielo | Alajgpacha | Janagpacha |
| Cien | Pataca | Pachaj |
| Cimiento | Takay | Takay |
| Ciudad | Jacha marka | Jathun llajgta |
| Claro | Khana | Sutti |
| Clavar | Chacuntaña | Tacana |
| Cobarde | Kiusa | Kgewa |
| Cocer | Khatiaña | Chayachina |
| Cochino | Kuchi | Khuchi |
| Cocido | Khatita | Chayaskka |
| Cocinar | Phayaña | Waykuna |
| Cocinero | Phayiri | Waykujg |
| Coger | Apiña | Jhippina |
| Cogido | Apita | Jhappiskka |
| Cojear | Huancuña | Wisttuna |
| Cola | Uichinca | Chupa |
| Colar | Uallkacha | Lippichina |
| Colgado | Watiña | Warkuskga |
| Colgar | Watita | Warkuna |
| Colocar | Uchaña | Churana |
| Colorado | Chupica | Puca |
| Comarca | Quiti | Quita |
| Comentar | Atamasiña | Parlakuna |
| Comenzar | Kkalltaña | Khallarina |
| Comer | Mankaña | Mikhuna |
| Comerciante | Kjhatiri | Kjhatiri |
| Comida | Manka | Mikhuy |
| Como estás? | Camisatassa? | Imaynalla cacancu? |
| Cómo te llamas? | Cunasa sutimaja? | Ima sutiyqui? |
| Compasivo | Kjhuyapasayiri | Kjhuyapapacuj |
| Completar | Phokkaña | Huntana |
| Completo | Pokkata | Hunttaskka |
| Compra | Alam | Ranti |
| Comprar | Alaña | Rantina |
| Cómprate | Alasim | Ranticuy |
| Comprender | Istaña | Jahpikkana |
| Comunicar | Avvisaña | Willana |
| Comunidad | Ayllu | Ayllu |
| Concluir | Tucuyaña | Tucuchana |
| Cóndor | Kunturi | Kondur |
| Conejo | Wanku | Kkuui |
| Congelado | Chulluta | Chullunkasga |
| Conocerse | Uñttasiña | Rejgsicuna |
| Consentir | Iyausaña | Jina-nina |
| Conservar | Imaña | Wakaychana |
| Contado | Jhakuta | Yupaskka |
| Contar | Jhakuña | Yupana |
| Contarse | Jhkusiña | Yupacuna |
| Conversar | Aruchaña | Parlana |
| Coral | Mullu | Mullu |
| Corazón | Chuima | Sunkku |
| Cordero | Hiwisa | Uwija |
| Cordón | Cuyu | Cuyu |
| Cornear | Wajgraña | Wajgrana |
| Cornudo | Wajgrani | Wajgrayuj |
| Correo | Khita | Chasqui |
| Correr | Jalaña | Thijuna |
| Cortado | Kharita | Khuchuskka |
| Cortar | Khariña | Khuchuna |
| Coser | Chucuña | Sirana |
| Cosido | Chucuta | Siiraskka |
| Cosquillas | Khachillayasiña | Khullachicuna |
| Costilla | Jharaphi | Wuajgta |
| Crecer | Jhilaña | Wiñana |
| Crecido | Jhiltjata | Wiñaskga |
| Creer | Yasña | Chikkawasña |
| Criar | Uywaña | Uywana |
| Criatura | Wawa | Wawa |
| Crudo | Katu katu | Chawa |
| Cruel | Haucha | Sajgra |
| Cualquiera | Khitisiña | Pillapis |
| Cuando | Cunapacha | Jhaikajg |
| Cuándo te vas? | Cunapachasa sarjata? | Maicaj ripunki? |
| Cuanto | Kaukja | Maskata |
| Cuanto le debo? | Caucasa manumtua? | Masca manuiqui cani? |
| Cuánto quieres? | Caucasa munta? | Mascata munanqui? |
| Cuántos años tienes? | Caucca maranitasa? | Masca huatayojtacanqui? |
| Cuchara | Uislla | Uislla |
| Cuello | Cunca | Cunea |
| Cuerno | Wuajgra | Wuajgra |
| Cuero | Lippichi | Kkara |
| Cuerpo | Hanchi | Hanchi |
| Culebra | Asiru | Asiru |
| Culo | China | Siki |
| Culpa | Jhucha | Jhucha |
| Culpable | Juchani | Jhuchayujg |
| Cumbre | Apachita | Apachita |
| Curador | Kkullasiri | Jampicuj |
| Curar | Kkullaña | Jampina |
| Dame | Churita | Kgoway |
| Dar | Churaña | Kkona |
| De dónde eres? | Cauquitaatasa? | Maimanta canqui? |
| De dónde llegas? | Cauquitsa purinta? | Maimanta chayamunqui? |
| De dónde vienes? | Cauquitsa juta? | Maimanta jamunqui? |
| De qué país eres? | Cauqui marcanitasa? | May llajtamanta canqui? |
| Debajo | Mankhanki | Urapi |
| Débil | Laytha | Llaychi |
| Decir | Saña | Ninna |
| Declarar | Khanachaña | Suttiyachina |
| Dedo | Lukkana | Rukana |
| Defender | Jhamachaña | Jhamachana |
| Degollar | Kjgariña | Kgurui |
| Dejado | Hhaitata | Sakkiskka |
| Dejar | Hhitaña | Sakkina |
| Delgado | Khichisa | Ñanu |
| Delicioso | Mojgsa | Misky |
| Delirar | Musphaña | Musphachi |
| Demente | Lokgie | Loko |
| Demonio | Aukka | Supay |
| Dentadura | Laca-chaka | Quirucuna |
| Dentro | Mankjga | Ukjgu |
| Derecha | Cupi | Paña |
| Derramar | Uaraña | Hichana |
| Derrotado | Atipata | Atipaskka |
| Derrotar | Atipaña | Atipana |
| Derrumbado | Llojeta | Urmasga |
| Desaguar | Pharayaña | Chaquichina |
| Desaparecer | Chcaktaña | Chincana |
| Desarrollar | Hilaña | Wiñana |
| Desatar | Chiñuraña | Paskana |
| Descansa | Samaram | Samaricuy |
| Descansar | Samaraña | Samarana |
| Descansarse | Samartasiña | Samaracuna |
| Descargar | Kipikkaña | Kgeppirana |
| Descoser | Hhraraña | Pascarana |
| Descubrir | Hhanaraña | Tharina |
| Desear | Munapayaña | Munapayana |
| Desgracia | Chikhi | Taypa |
| Desgranar | Muchaña | Muchana |
| Deshonesto | Wachukka | Wachukka |
| Desierto | Uasara | Ttiu ttui |
| Desmayarse | Ttucurana | Ttucurana |
| Desnudo | Kkala | Kkala |
| Despacio | Kachata | Allinllanta |
| Despedido | Chejarpayata | Kacharpayaskga |
| Despedir | Chejarpayaña | Kacharpayana |
| Despertar | Parjgtaña | Rijcharina |
| Despierto | Ppargtasiña | Rijgchascga |
| Desportillado | Kkasa | Kkasa |
| Despreciar | Pisirhakhuña | Pisirpayana |
| Después | Ukhata | Khipa |
| Desterrar | Carkuña | Karkona |
| Destetar | Ttakkaña | Ttipina |
| Desyerbar | Kkuraña | Korarana |
| Deuda | Manu | Manu |
| Día | Uru | Punchay |
| Diablo | Supaya | Sajgra |
| Diario | Sapuru | Sapapunchai |
| Diarrea | Wila wichuchu | Kkechiria |
| Dicho | Sata | Niskka |
| Diente | Laka chaca | Kiru |
| Diez | Tunca | Chunca |
| Difunto | Amaya | Aya |
| Digno | Kamani | Kamani |
| Diluido | Chulluchata | Chulluchaskka |
| Dinero | Kullkki | Kgolkge |
| Dios | Apu | Pachamac |
| Distinto | Yakjga | Wajg |
| Distribuir | Chiquichaña | Chikkichana |
| Distrito | Ayllu | Suyu |
| Doblar | Suczaña | Sukuna |
| Dolencia | Usu | Nanay |
| Domar | Mansaña | Mansana |
| Doncella | Llumppa | Llumppa |
| Donde | Caukan | Maipi |
| Dónde vas? | Cauquirusa sarta? | Mayta rinqui? |
| Dormir | Ikiña | Puñuy |
| Dos | Paya | Iskay |
| Duende | Anchanchu | Anchanchu |
| Duro | Kholo, thuru | Thuru |
| Ebrio | Umata | Machaskka |
| Echado | Warata | Jhichaskka |
| Echar | Waraña | Jhichana |
| Eclipse | Inti*hiwi | lnti chincay |
| Edad | Marasa | Watanchijg |
| Edificar | Pirkkaña | Perkgana |
| Educar | Yatichana | Yachakachina |
| El | Hhupa | Pay |
| Elegido | Ajllita | Ajgllaskka |
| Elegir | Ajlliña | Ajgllana |
| Ellos | Hhupanaca | Paicuna |
| Embarazada | Uallke | Chichu |
| Embarrar | Ñikichaña | Tturuchana |
| Embrujar | Laikkantaña | Laikgana |
| Embutir | Chillana | Chillana |
| Empalagar | Amjhaña | Amjhana |
| Emparejar | Khuskachaña | Khuskachana |
| Empedrar | Kalachata | Rumichaskka |
| Empezar | Kjartaña | Kgallana |
| Empujar | Nukkuña, Nuktaña | Tannkgana |
| En vano | Cassiqui | Kasi |
| Enamorar | Munapayaña | Munapayana |
| Enano | Timiri, ekeko | Muttu egego |
| Encender | Nactayaña | Jhapichina |
| Encendido | Nactayata | Jhapichiskka |
| Encerrado | Histantata | Wiskgaskga |
| Encima | Pathan | Patapi |
| Encoger | Thistapiña | Thisthapina |
| Encogido | Thisthapita | Huchuykaskga |
| Encontrar | Hhiquiña | Tarina |
| Encontrarse | Tincusiña | Tincucuna |
| Encorvado | Kumuntata | Kumppu |
| Encorvarse | Kumuntasiña | Kumppucuna |
| Encubrir | Imantaña | Pakaicuna |
| Endeudarse | Manjhasiña | Manuyacuna |
| Endulzar | Mujgsapatayaña | Miskichana |
| Endurecer | Thuruntayaña | Thuruyachina |
| Enemigo | Aukka | Aukka |
| Enfermedad | Usu | Onkguy |
| Enfermo | Usuri | Onkgoskga |
| Enflaquecer | Ttukayaña | Tulluyana |
| Enflaquecido | Ttukantata | Tulluyaskga |
| Enfriar | Thayaraña | Chirichana |
| Engañar | Karipayaña | Llullapayana |
| Engordar | Likiptaña | Wirayana |
| Engrandecer | Jachaptayaña | Hathunyachina |
| Enloquecer | Lukhiptaña | Lokoyana |
| Enmudecer | Amutaña | Chinyana |
| Enojarse | Kapisiña | Phiñayacuna |
| Enriquecer | Kkamirttaña | Khapajgyana |
| Ensebar | Likichaña | Wirachana |
| Enseñar | Yatichaña | Yachachina |
| Ensuciar | Kuchichiña | Chijllichanna |
| Enterrador | Imiri | Paampaj |
| Enterrar | Imaña | Pampana |
| Entierro | Imaniña | Ppanpana |
| Entonces | Ucapacha | Chaypacha |
| Entrada | Mantaña | Yaicuna |
| Entrar | Mantaña | Yaykuy |
| Entregar | Catuyaña | Jhappichina |
| Entremezclar | Chajgrukipaña | Chajgrukipana |
| Entreverar | Chajgruña | Chajgruna |
| Envejecer | Achichmukuña | Machuyana |
| Envejecido | Thanthata | Thanthaskga |
| Enviado | Khitata | Kachaskga |
| Enviar | Khitiña | Kachana |
| Envidia | Phintuna | Pintuna |
| Envolver | Kiruntaña | Kiruycuna |
| Envuelto | Kiruntata | Kiruycuskga |
| Equivalente | Chanipa | Chanillan |
| Equivocarse | Pantjasiña | Pantana |
| Escalera | Patapata | Patapata |
| Escalofrío | Khatati | Khatati |
| Escalón | Pata | Pata |
| Escapar | Thijuña | Phawana |
| Escarchar | Sulla | Chullai |
| Escarmentar | Wanachaña | Wanachana |
| Escaso | Hhuka | Pisi |
| Escavar | Llamayuña | Allana |
| Esclarecer | Kjananchaña | Suttichana |
| Esclavo | Pungu | Pongo |
| Escoba | Pichaña | Pichana |
| Escocer | Hhasi | Sejgsi |
| Escoger | Lakiña | Ajkllana |
| Escogido | Lakita | Ajkllasga |
| Esconder | Imantaña | Pacaicuna |
| Escondido | Imantata | Pacaskka |
| Escondite | Imantasiña | Pakacuna |
| Escribir | Killkkaña | Kellkkana |
| Escrito | Kkilkkata | Kellkkaska |
| Escuchar | lstaña | Uyayrina |
| Escupir | Thusaña | Thogana |
| Ese | Khuri | Jakkay |
| Espalda | Iwhani | Huassa |
| Esparcir | Williña | Thacana |
| Espejo | Lirpu | Rirpu |
| Esperanza | Suyaña | Suyay |
| Esperar | Suytaña | Suyana |
| Espesar | Khusuchaña | Sankhuchana |
| Espeso | Khusu | Sankhu |
| Espina | Chapi | Kiskga |
| Esposa | Wuarmi | Wuarmi |
| Esposo | Chacha | Kgosa |
| Espuma | Phussukku | Pusuku |
| Esquina | Kuchu | Kuchu |
| Estacar | Chacuru | Chacuru |
| Están bien? | Hualisipquihua? | Guallejllachu cascancu? |
| Estanque | Kuuña | Thojo |
| Estaño | Causi | Titi |
| Estar | Ucanquir | Kaskai |
| Estatua | Huaca | Huanca |
| Este | Aka | Kay |
| Estiércol | Huanu | Huanu |
| Estirar | Hiskhaña | Aysana |
| Estómago | Pucara | Wigssa |
| Estornudar | Jachina | Jachina |
| Estos | Akanaca | Kkaicuna |
| Estoy bien | Hualiquithua | Allillancani |
| Estrangular | Haichcataña | Sipina |
| Estrecho | Kullku | Kullku |
| Estrella | Wara | Kkillur |
| Eterno | Wiñay | Wiñay |
| Exceder | Yalliña | Yallina |
| Excelente | Kullana | Sumajg |
| Existir | Hhakaña | Kausana |
| Experimentado | Yatiñani | Kausayniojg |
| Explosivo | Pphalliri | Thojyajg |
| Exprimir | Chiruana | Chiruana |
| Exterminar | Wañurachina | Wañurachina |
| Extraño | Causi | Uajg |
| Extremo | Thia | Cantu |
| Faja | Uakata | Chumpi |
| Fajar | Uakaña | Chumpina |
| Fallecer | Hiuana | Wañuna |
| Fe | Yyausaña | Innii |
| Feo | Ajgkataña | Millana |
| Fermentar | Ppuskkuña | Ppuskkuna |
| Fétido | Thujgsa | Asna |
| Fiarse | Manttasina | Manucuna |
| Filo | Ari | Ari |
| Flaco | Kolo | Tullu |
| Flauta | Pinquillu | Pinquillu |
| Flecha | Michi | Guachou |
| Flema | Llausa | Llausa |
| Flojo | Hhaira | Kella |
| Flor | Iquilla | Thika |
| Flotar | Tuyuña | Tuyuna |
| Fogón | Khiri | Kuncha |
| Fortuna | Sami | Sami |
| Forzudo | Chamani | Kallpayojg |
| Frío | Thaya | Chiri |
| Fuego | Nina | Nina |
| Fuera | Ankka | Haua |
| Fumar | Pitaña | Pitaña |
| Gallina | Huallpa | Huallpa |
| Gallo | Yallu | Kgankga |
| Ganado | Uyhua | Uyua |
| Ganar | Atipaña | Atipana |
| Garbanzo | Miu | Miu |
| Garganta | Tukkuru | Tunkkuru |
| Garra | Sillu | Sillu |
| Garrote | Kupana | Kupana |
| Garza | Huakkar | Huakkar |
| Gastador | Tucuntid | Tucuycuyjg |
| Gastar | Tucuña | Tucuna |
| Gatear | Kumpuna | Kumpuna |
| Gato | Phisi | Michi |
| Gavilán | Mamani | Mamani |
| Gemir | Ttinina | Arjkena |
| Generoso | Khuyapaya | Khuyapayaj |
| Gente | Hhake | Runa |
| Gesto | Winakaña | Yachapayay |
| Gigante | Hachatansa | Jhatumpacha |
| Girar | Muyuña | Muyuna |
| Gobernador | Camachiri | Kamachej |
| Golondrina | Sillanki | Sillanki |
| Golpe | Taca | Taca-taca |
| Gordo | Liki | Wira |
| Gorro | Lluchu | Chulu |
| Gota | Chakka | Suttu |
| Grande | Hachcha | Jhatun |
| Granero | Pirwa | Pirwa |
| Granizo | Chiskchi | Chijchi |
| Gritar | Arttaña, Warariña | Kkaparina |
| Grueso | Lankku | Rakhu |
| Guanaco | Huanacu | Huanacu |
| Guano | Huanu | Huanu |
| Guardar | Imaña | Wagaychana |
| Gusano | Lakku | Kuru |
| Hábil | Amauta | Amauta |
| Habitante | Uthihiri | Tiajg |
| Hablar | Parlaña | Parlana |
| Hacer | Luraña | Ruwana |
| Haga, haz | Luram | Ruay |
| Halcón | Mamani | Mamani |
| Hallar | Hhiquisiña | Taricuna |
| Hambre | Autjhi | Yarakgay |
| Harina | Jhaku | Jhaku |
| Harinoso | Khini | Khini |
| Hartado | Sisata | Sagsasga |
| Harto | Hualgja | Asgja |
| Has de volver? | Cutinitati? | Cutimunquichu? |
| Hasta la noche | Jaipucama | Chisicama |
| Hasta mañana | Ccarurucama | Ccaya cama |
| Hechicero | Laikka | Laikka |
| Hechizado | Laikkata | Laikkaska |
| Hediondo | Thujgsa | Asna |
| Helar | Thayaña | Chiri |
| Hermana | Kullaka | Pana |
| Hermano | Hhila | Wakke |
| Hervido | Uallakkita | Thimpuskka |
| Hervir | Uallakki | Thimpuy |
| Hierba | Kkura | Kkora |
| Hierro | Khilla | Khilla |
| Hígado | Chilla | Chilla |
| Hijo | Yukka | Churi |
| Hilar | Kkapuña | Puscana |
| Hilarse | Kapusiha | Phugcacuna |
| Hilo | Chanca | Kgaytu |
| Hombre | Chacha | Kgari |
| Honda | Kurawa | Waraka |
| Hondear | Kurawaña | Warakana |
| Horca | Haichawi | Sipina |
| Hormiga | Kisimiri | Sikimira |
| Horrible | Millaña | Manchay |
| Hospedar | Akirpachaña | Uajyarina |
| Hoy | Hiichuru | Kunan punchay |
| Hoyo | Phutuncu | Phujgru |
| Hueco | Ppia | Jhuku |
| Huérfano | Wuajcha | Huajcha |
| Huerta | Muyaru | Muyu |
| Hueso | Chchaka | Tullu |
| Huevo | Kauna | Runtu |
| Humedad | Mukirara | Mukiskka |
| Humilde | Llampu chuima | Sumaig sonkgo |
| Humillarse | Kumurayana | Kumurayana |
| Humo | Hiki | Kgosñi |
| Idolatrar | Huacam patiña | Munacuna |
| Ídolo | Huaca | Munakuskgay |
| Impar | Chulla | Chulla |
| Indio | Hhakki | Runa |
| Infierno | Mankkipacha | Ukhupacha |
| Injuriar | Tokkeña | Ayñana |
| Inmortal | Janihuiri | Mana wañoj |
| Inocente | Hani-huchani | Mana-Huachayujg |
| Insultar | Tukkiña | Kamina |
| Intacto | Ukhampacha | Jinapacha |
| Intestino | Hhipilla | Chunchuli |
| Invierno | Autipacha | Chirimita |
| Invisible | Hani uñjcaña | Mana rikukoj |
| Ir | Saraña | Riña |
| Iremos | Sarañani | Risunchiig |
| Iremos juntos | Tanta sarañani | Cusca risun |
| Izquierda | Chikka | Llokge |
| Jefe | Mallku | Mallku |
| Jilguero | Chaiña | Chaina |
| Joven | Wuayna | Huayna |
| Jovencita | Tauakita | Sipasita |
| Jovencito | Wuaynuchitu | Huaynuchitu |
| Juego | Anata | Pujllay |
| Jugador | Anatiri | Pujllajg |
| Jugar | Anataña | Phujllana |
| Julio | Lrutaka | Chahuahuarki |
| Juntos | Chicaqui | Kuskalla |
| Labio | Simiya | Simi |
| Ladera | Irama | Kinray |
| Ladrón | Lunthata | Sua |
| Lagartija | Sutuhuailla | Hararankhu |
| Lágrima | Hacha | Wagay |
| Laguna | Kkuta | Kgocha |
| Lamer | Hallppaña | Llajguana |
| Lana | Ttaura | Millma |
| Lanza | Wiri | Chuqui |
| Largar | Antutaña | Kacharina |
| Largo | Hancha | Jathun |
| Lastimar | Usuchaña | Nanachina |
| Lavado | Thajgsata | Thajgsaskka |
| Lavar | Thaigsuña | Thajgsana |
| Lazo | Chinuña | Huatana |
| Lechuza | Chusikka | Chusikka |
| Legua | Tupu | Tupu |
| Lejía | Llujta | Llujta |
| Lejos | Hhaya | Karu |
| Lengua | Lajgra | Khallu |
| Lenguaje | Aru | Parlay |
| Leña | Lawa | Llantta |
| León | Puma | Puma |
| Letra | Sanampaña | Sanampana |
| Levantarse | Sartaña | Jatarikuna |
| Ley | Camachita aru | Kamachina |
| Limar | Khakhuña | Khakhona |
| Limpiar | Kumachaña | Llimpuchana |
| Limpio | Kuma | Llimppu |
| Liviano | Phisña | Sjaalla |
| Llama-animal | Kkarhua | Kkarhua |
| Llamar | Huasuña | Uajyana |
| Llano | Pampa | Pampa |
| Llanto | Hacha | Uakkai |
| Llegar | Puriña | Chayana |
| Lleno | Phuka | Huntta |
| Llevar | Apaña | Apana |
| Llevarse | Apasiña | Apacuna |
| Llorar | Hachaña | Uakkana |
| Llover | Halluña | Parana |
| Lloviendo | Halluski | Parascan |
| Lombriz | Cuica | Sillkku |
| Lugar | Pacha | Pacha |
| Luna | Phajgsi | Killa |
| Lunar | Anna | Anna |
| Luz | Khana | Sutti |
| Macho | Urku | Urkku |
| Madera | Kkiru-lahua | Kaspi |
| Madre | Taica | Mama |
| Madrina | Sutiyir | Sutiacujg |
| Maduro | Pukuta | Pukkuskka |
| Maestro | Yatichiri | Yachachijg |
| Maíz | Tunkku | Sara |
| Mamar | Ñuñuna | Ñuñuna |
| Manejar | Apnakaña | Apaycachana |
| Mano | Ampara | Maqui |
| Mañana | Kharuru | Kaya |
| Mañana llegarás al pueblo | Caruru purita marcaru | Ccaya chayanqui llajtaman |
| Mar | Mamakuta | Kkuchamama |
| Maravilla | Musphaña | Musphaskga |
| Maricón | Kgewicha | Kgeua |
| Marido | Chacha-uaina | Kgosan |
| Mariposa | Taparacu | Pilpintu |
| Marzo | Hupa llamayu | Paukkarhuaraj |
| Mascar | Khistuna | Khistuna |
| Masticar | Kauchina | Kauchina |
| Matar | Hiwaña | Uañuchina |
| Mayo | Makaña | Aimurai |
| Mayor | Hiliri | Kjuraj |
| Mazamorra | Hucha | Api |
| Me conoces? | Uñtistatti? | Rejsiguanquichu? |
| Me quieres? | Munistati? | Munahuanquichu? |
| Mear | Chujuña | Jispana |
| Mearse | Chhujusiña | Jispaykukuna |
| Medicamento | Khullu | Hampi |
| Medicina | Kkullana | Hampina |
| Médico | Kkulliri | Hampej |
| Medida | Tupu | Tupu |
| Medio | Taipi | Chaupi |
| Medir | Tapuña | Tapuna |
| Mellizo | Pachawawa | Chullayoj |
| Memoria | Amjhasiña | Yuyay |
| Mendigar | Huajgttasiña | Mañakuna |
| Mendigo | Huajgttasiri | Mañakoj |
| Menor | Sullka | Sullka |
| Menos | Pisi | Pisi |
| Menstruar | Kkullas | Hampis |
| Mensual | Sapa phajgsi | Sapa killa |
| Mentir | Karisiña | Llullakuna |
| Menuda | Ttuna | Ttuna |
| Mercado | Khatu | Khatu |
| Mes | Phajgsi | Killa |
| Mestizo | Mistti | Mistti |
| Meter | Apantaña | Apaicuna |
| Metido | Apantata | Apaykuskga |
| Mezclar | Chagjruru | Chajruna |
| Mezquino, avaro | Micha | Micha |
| Miedo | Ajhsaraña | Manchacuna |
| Miel | Miski | Miski |
| Mierda | Hama | Acá |
| Mina | Kkuya | Kkoya |
| Minero | Kkuyiri | Kkoyaruna |
| Mira quien es | Uñtama quitisa | Kahuay pitaj |
| Mirar | Uñjhaña | Kahuana |
| Mitad | Chikata | Kuscan |
| Moco | Hurma | Khoña |
| Mojado | Huri | Hokgo |
| Moler | Ppikkaña | Kutana |
| Molido | Pikkata | Kutaskka |
| Mono | Kusillu | Kusillu |
| Morada | Uthaña | Tiana |
| Morder | Achjaña | Kanina |
| Mordido | Achjata | Kaniskga |
| Morir | Hiuaña | Wañuna |
| Morirse | Hiumphaña | Wañupuna |
| Mosca | Chichillanka | Chuspi |
| Mover | Unukeyaña | Kayuchina |
| Muchacha | China | Imilla |
| Mucho | Ancha | Askha |
| Mudarse | Astasiña | Astanakuna |
| Muela | Aku | Kiru |
| Mujer | Warmi | Warmi |
| Mundo | Acapacha | Kaipacha |
| Muslo | Chara | Phaca |
| Nacer | Yuriña | Yuriy |
| Nada | Hani-cunas | Mana-imaps |
| Nariz | Nasa | Sinkka |
| Negro | Chchiara | Yana |
| Nervio | Ancu | Ancu |
| Nevar | Khunuña | Rittina |
| Nido | Thapa | Thapa |
| Niebla | Urpu, khenaya | Phuya |
| Nieto | Alchi | Alchi |
| Nieve | Khuna | Ritti |
| Niña | Imilla | Imilla |
| No (Negativo) | Haniwa | Mana |
| No llegará usted al pueblo, es muy lejos todavía | Hania pureas mati marcaru jayasquihua | Mana chayaguajchu llajtaman allin carurajmi |
| No quiero | Jani munti | Mana munanichu |
| No tengo | Janihua utquiti | Mana canchu |
| Noche | Aruma | Tuta |
| Nombre | Suti | Suti |
| Nosotros | Hiwasa | Nukkanchis |
| Noviembre | Chinu-Phajhsi | Aya marca |
| Nube | Huyphi | Phuyu |
| Nublarse | Kinayata | Phuyuycun |
| Nudo | Mukku | Mukku |
| Nuestro | Hiwasanqui | Nukkanchispata |
| Nuevo | Machakka | Musujg |
| Numerar | Hakjuña | Yupana |
| Nunca | Ni-cunapacha | Man-haikijpa |
| Obedecer | Yupaichaña | Kasuna |
| Obscuro | Chamaka | Lakha |
| Observado | Uñchuquita | Khaguaska |
| Observar | Uñchuquiña | Khagauana |
| Oca | Apilla | Okga |
| Ocho | Kirnsa-Kalikku | Pusajg |
| Ocioso | Haira | Kjella |
| Octubre | Phitiña | Kantaraikis |
| Ocultarse | Imantasiña | Pacaicuna |
| Oculto | Imata | Pakaskka |
| Odiado | Uñisita | Chejgniskga |
| Odio | Uniña | Chejgnina |
| Oeste | lnti-halanti | Inti-chinkay |
| Oidor | lschuquiri | Uyarejg |
| Oír | lstaña | Uyarina |
| Ojo | Nalra | Nawi |
| Ojos | Naira | Ñawis |
| Oler | Mukhiña | Muskhina |
| Olivo | Kulli | Kkulli |
| Olla | Phucu | Manca |
| Olvidar | Armasiri | Kgonkgana |
| Olvido | Arma | Kgonkgay |
| Ombligo | kururu | Kururu |
| Ordeñar | Chchauaña | Chawana |
| Orejas | Jinchu | Ningri |
| Oriente | lnti-halsu | Inti-lojgsiy |
| Origen | Ticsi | Tiesa |
| Orín | Chchujhu | Hispay |
| Oro | Kuri | Kgori |
| Ortiga | Itapallu | Itapallu |
| Oso | Hucumari | Hucumari |
| Otoño | Caratacu | Haucaimitta |
| Otro | Yakha | Uajg |
| Padecer | Ttakisiña | Ttakicuna |
| Padre | Auqui | Tata, yaya |
| Pagar | Manu-phukaña | Manu-kgopuy |
| Paja | Chilliwa | Ichu |
| Pájaro | Hamachi | Piskku |
| Palabra | Aru | Rimay |
| Palacio | Kapaka-uta | Khapajg-uasi |
| Palo | Lawa | Kaspi |
| Paloma | Huturuncu | Urpila |
| Pan | Ttantta | Ttantta |
| Panza | Puraca | Wigssa |
| Pañal | Hamacura | Hananta |
| Papa | Chchukki | Amkha |
| Papagayo | Uritu | Loritu |
| Parado | Saytta | Sayasga |
| Parece que estas enfermo ?. | Usut jamakitasa ? | Onghosgachu jina kanki ? |
| Pared | Pirkka | Pirkka |
| Parejo | Kusca | Kusca |
| Parientes | Laris | Llawarmasis |
| Parir | Wawachaña | Wawachana |
| Párpado | Chipchi | Chipchi |
| Partir | Chictaña | Chejtana |
| Pasear | Samakkaña | Puriykachana |
| Pastear | Ahuatiña | Michina |
| Pasto | Kachu | Hunina |
| Pata | Cayu | Chaqui |
| Patear | Takiña | Jaittana |
| Patio | Huyu | Chacha |
| Pato | Pili | Pili |
| Pecado | Hucha | Hucha |
| Pecar | Huchachasiña | Huchachacuna |
| Pedirse | Mayisiña | Mañacuna |
| Pedo | Sira | Supi |
| Pegado | Nuata | Makkaskka |
| Pegar | Nuaña | Makgana |
| Peinar | Sanuña | Najgchaña |
| Peine | Sanu | Ñajgcha |
| Pellejo | Lippichi | Kgara |
| Pellizcar | Kichiña | Kichina |
| Pelo | Ñikuta | Chujgcha |
| Pena | Llaqui | Llaqui |
| Penar | Llaquisiña | Llaquicuna |
| Pensar | Amakasiña | Yuyaychacuna |
| Peña | Kharkka | Orkku |
| Pepita | Chira | Chira |
| Pequeño | Hiskka | Huchuy |
| Perdido | Chakata | Chinkaskga |
| Perdiz | Yutu | Ppisaka |
| Perdonar | Panpachaña | Panpachana |
| Perdonarse | Panpachasiña | Panpachacuna |
| Pereza | Hairasiña | Kkillacuna |
| Perezoso | Hairasiri | Kkiliacujg |
| Perro | Anu | Alkgo |
| Persona | Hakki | Runa |
| Pesado | Hathi | Llasa |
| Pescado | Chaulla | Chaulla |
| Pescuezo | Cunca | Cunca |
| Picante | Haru | Haya |
| Picar | Churuña | Churuna |
| Picotear | Chapchaña | Chapchana |
| Pie | Cayu | Chaqui |
| Piedra | Kkala | Rumi |
| Piel | Lippichi | Kkara |
| Pina | Achupaya | Achupaya |
| Pinchar | Hunuña | Allana |
| Pincharse | Hunusiña | Allacuna |
| Piojo | Lappa | Usa |
| Piojoso | Lapparara | Usa rara |
| Pisado | Taquita | Saruska |
| Pisar | Taquiña | Saruna |
| Planta | Airu | Ali |
| Plato | Kiru | Chua |
| Playa | Challacu | Challacu |
| Plaza | Pampa | Catu |
| Plomo | Chantaca | Titi |
| Pluma | Phuyu | Phuru |
| Poco | Huka | Pisi |
| Podrido | Ñusata | Ismuskka |
| Polilla | Thatha | Thutha |
| Polvo | Tuurmi | Tuurmi |
| Poner | Uscuña | Churay |
| Por qué lloras? | Cuntasa jachasta? | Imamanta guacanqui? |
| Porque | Cunata | Imamanta |
| Pozo | Phujhu | Phujhu |
| Pradera | Huayllu | Huaylla |
| Precio | Chani | Yucaña |
| Preguntar | Hiskhiña, Hiktaña | Tapuna |
| Prendedor | Tupu | Topo |
| Preñada | Hapi | Chichu |
| Preocupado | Piki-Apamucuta | Llaquiskga |
| Prestar | Maittaña | Mañarina |
| Prestarse | Maitasiña | Mañaricuna |
| Primero | Naira | Ñaupa |
| Prisa | Makgiki | Uskjgay |
| Probar | Yanaña | Mallina |
| Procreador | Mirayiri | Mirachijg |
| Profesor | Yatichiri | Yachachijg |
| Prójimo | Hakki-masi | Runa-masi |
| Pronto llagarás al pueblo ya no es lejos | Maqui puriti marcaru hanihua jayaquiti | Uscaita chayanqui llajtaman manaña caruchu |
| Provincia | Ayllu | Suyu |
| Próximo | Haka | Kkailla |
| Prueba | Yanttaña | Llamirina |
| Puchero | Chamillicu | Kamilu |
| Pueblo | Marca | Llajta |
| Puente | Palau | Chaca |
| Puerco | Khuchi | Khuchi |
| Puerta | Puncu | Puncu |
| Pulga | Kuti | Piki |
| Pulmón | Kichua | Kiuchua |
| Punta | Witu | Witu |
| Punzar | Hunuña | Thojsina |
| Que | Cuna | Ima |
| Qué haces? | Cunsa lurta? | Imata ruanqui? |
| Qué he de comprar? | Cunsa alajha? | Imatarantisaj? |
| Qué quieres? | Cunsa munta? | Imata munanqui? |
| Qué te duele? | Cunsa ustam? | Imayquitaj nanan? |
| Que traes? | Cunsa apanta? | Imata apamunqui? |
| Qué vendes? | Cunsa aljta? | Imata ranjanqui? |
| Quebrado | Ppaquita | Ppaquiskka |
| Quebrar | Ppaquina | Ppaquina |
| Quejarse | Aikkuña | Aikkuna |
| Quemar | Nakhayaña | Ruphachina |
| Querer | Munaña | Munana |
| Quererse | Munasiña | Munacuna |
| Querido | Munata | Munaskka |
| Quién | Quitisa | Pi |
| Quien pelea? | Quitisa nuasi? | Pitaj makanacusan? |
| Quieres casarte conmigo? | Nayampi casarasini muntati? | Casaracuita munanquichu nogahuan? |
| Quieres comer? | Mancaña muntati? | Micuyta munanquicho? |
| Quieres? | Muntati? | Munanquichu? |
| Quijada | Tirankaya | Kapa |
| Quitar | Apakaña | Kkechuna |
| Quizá | Inhajha | Ichas |
| Rabia | Kapi | Phiña |
| Rabo | Wichinca | Chupa |
| Raíz | Saphi | Saphi |
| Rallar | Kallaña | Kallana |
| Rama | Kallata | Kallaskka |
| Rana | Kkaira | Kkaira |
| Rápido | Hanka | Uskhay |
| Rascar | Hattiña | Raskhana |
| Rasgado | Chiata | Llikiskka |
| Rasguñar | Llauchiña | Llauchina |
| Rasurar | Mururaña | Mururana |
| Rata | Hacha achacu | Jatun jukucha |
| Ratero | Lunthata | Sua |
| Ratón | Achaku | Jukucha |
| Rayo | Illapu | lllapu |
| Rebalsar | Phullchiña | Phullchina |
| Rebaño | Llica | Llica |
| Recibir | Catukaña | Happina |
| Recién | Hichchaqui | Kunallan |
| Recoger | Apthapiña | Pallarina |
| Recordar | Amtaña | Yuyarina |
| Recto | Chikka | Chegan |
| Recuerdo | Amta | Yuyarikuna |
| Red | Sakkana | Sakkana |
| Redondo | Muyu | Muyu |
| Refregar | Kkakkaña | Kkukkuna |
| Regado | Chajgchuta | Kkarpaska |
| Regalar | Waktaña | Waktana |
| Regocijo | Cusisiña | Kusicuna |
| Regresar | Cuttaña | Kutina |
| Reinar | Malcuña | Khapakkana |
| Reír | Laruña | Assina |
| Relucir | Pallchaña | Llimpi |
| Remedar | Yhapayata | Yachapayana |
| Remediar | Apayaña | Allichaña |
| Remojar | Chulluchiña | Chulluchina |
| Renacuajo | Hukkullu | Okhollu |
| Renegar | Kapisiña | Phiñacuna |
| Reñir | Tukkiña | Kamina |
| Reñirse | Laquita | Kaminacuna |
| Repleto | Phukka | Huntta |
| Resbalar | Liusttaña | Llusttana |
| Resbalarse | Llustasiña | Llustacuna |
| Respetar | Yupaichata | Yupaichata |
| Respirar | Samña | Samay |
| Resplandecer | Lliphipi | Llippijg |
| Restituir | Cutiaña | Kutichina |
| Reunido | Tantata | Tantaskka |
| Reunirse | Tantasiña | Tantacuna |
| Reventar | Phallaña | Tthugyan |
| Revivir | Hactaña | Kausarina |
| Revolcarse | Suntisiña | Sunticuna |
| Rey | Mallku | Inca |
| Rico | Kkamiri | Khapajg |
| Rincón | Kuchu | Kuchu |
| Riñones | Maimuru | Maimuru |
| Rio | Hawira | Mayu |
| Risa | Laru | Asiy |
| Robar | Lunthataña | Suana |
| Roca | Karka | Chanka |
| Rocío | Sulla-sulla | Sulla |
| Rodilla | Kkunkkuri | Mokgo |
| Rogar | Hampatiña | Achicana |
| Rojo | Wila-Chipica | Puca |
| Romaza | Kkintu | Kkintu |
| Romper | Ppaquiña | Ppakkina |
| Roncar | Cultaña | Khorgona |
| Ronco | Chajha | Chajha |
| Ropa | Isi | Ppacha |
| Rostro | Ajhanu | Uya |
| Roto | Pquita | Ppaquiskka |
| Rueca | Phiruña | Phusca |
| Ruiseñor | Chirikaña | Chchukululu |
| Saber | Yatina | Yachana |
| Sabio | Amautta | Amautta |
| Sacar | Apsuña | Orkgona |
| Sácate | Apsusim | Orkgocuy |
| Sacerdote | Uillca | Uillca, Tatacura |
| Saciar | Sisaña | Sajsana |
| Sacudir | Thalaña, Thalsuña | Thalana |
| Sal | Hayu | Kachi |
| Salado | Hayuchata | Kachichaskka, Khara |
| Salir | Mistuña | Llojgsina |
| Saliva | Thusunkaya | Thokkay |
| Salpicar | Chiltiyaña | Chiltichina |
| Saltar | Ttiscuña | Ppinkina |
| Saludar | Arumtaña | Napaicuna |
| Salvaje | Chunchu | Chunchu |
| Sanarse | Kkumaraña | Thañiskga |
| Sandalia | Huiskhu | Hukuta |
| Sangrar | Wilaña | Llawarana |
| Sangre | Wila | Llawar |
| Sapo | Karachi | Hamppatu |
| Sartén | Sacamaca | Paila |
| Secar | Uañachina | Chaquichina |
| Seco | Uaña | Chchaki |
| Secreto | Yawiña | Chin-cana |
| Sed | Phara | Chchaqui |
| Seguir | Hamasata | Kkatina |
| Sembrado | Satata | Tarpuskka |
| Sembrar | Sataña, Yapuchaña | Tarpuna |
| Semilla | Hatha | Muju |
| Sentado | Kkunuta | Tiaskka |
| Sentarse | Kkuntaña | Tiakuna |
| Señor | Apu | Wiraihucha |
| Señora | Palla | Palla |
| Separado | Haljtayata | Ttipiskka |
| Separar | Haljtayaña | Ttipichina |
| Septiembre | Hacha-chiri | Ppuskkusikis |
| Serpiente | Asiru | Katari |
| Seso | Lijgwi | Ñojthu |
| Si | Hisa | Ari |
| Si señor | Jisa wiragochay | Ari tatay |
| Si señor estoy enfermo | Jisa tata usutuwa | Ari tatay onghosga kani |
| Si, quiero | Hisa, muntua | Arí munani |
| Si, tengo | Utjanatna | Ari, tian |
| Siembra | Hatha | Tarpuy |
| Siempre | Wiñaya | Wiñay |
| Sientes calor o frío ? | Juntujtampi thayajtam ti ? | Kgoñusunquichu chirisunquchu ? |
| Silencio | Amuki | Chin |
| Sobar | Kkapiña | Kgapina |
| Sobra | Puchu | Puchu |
| Sobre | Pata | Patam |
| Sol | Llinti | Inti |
| Soldado | Ayahuiri | Tankar |
| Solicitar | Sartasiña | Achicana |
| Solo | Sapa | Sapa |
| Soltar | Antutaña | Kacharina |
| Soltarse | Antutasiña | Kacharicuna |
| Sombra | Chichinh | Llanthu |
| Soñar | Samcasiña | Muskkucuna |
| Soplar | Pphusaña | Phucuna |
| Soplo | Phusa | Phucuy |
| Sordo | Ukkara | Hokgara |
| Suave | Hasa | Kgoñu |
| Suavizar | Hasaña | Kgoñuchana |
| Subir | Makhataña | Wicharina |
| Sublevarse | Aptaña | Okharikuna |
| Sucio | Kkañu | Chijlli |
| Sud | Ainacha inti | Intillokke |
| Sudar | Humppina | Humppina |
| Sudor | Humppi | Humppi |
| Suelo | Orakke | Pampa |
| Sufrir | Muttusiña | Phutiina |
| Susto | Sustigasiña | Manchay |
| Tabaco | Sairi | Sairi |
| Tambor | Huankkara | Huancar |
| Tampoco | Haniraqui | Manaraigtajg |
| Tarde | Haippu | Chisiyajg |
| Te sientes mejor ? | Walikijtati ? | Allillanñachu kanki ? |
| Tejer | Phitaña | Phitana |
| Tela | Kuyu | Kuyu |
| Telar | Sayuña | Ahuana |
| Temblar | Kharkatisa | Kharkhatina |
| Temer | Ajgsaraña | Manchachicuy |
| Temprano | Alhuata | Tutamanta |
| Tender | Hanttacuña | Mastay |
| Tendido | Hanttacuta | Masttaskka |
| Tengo calor (frío) | Juntjituwa (thayjituwa) | Kgonilla (chirilla) ukuypi |
| Tentación | Uattikkaña | Uatikkana |
| Terciana | Chujgchu | Chujgchu |
| Terco | Tarma | Tarama |
| Terminar | Tucuyaña | Tucuchana |
| Terminarse | Tucusiña | Tucucuna |
| Terrible | Ajgsarcaña | Manchana |
| Tesar | Hiaña | Mattina |
| Tesoro | Kinacu | Kkinaco |
| Testículo | Kkuruta | Kgorota |
| Teta | Ñuñu | Ñuñu |
| Tía | Ipalita | Ipa |
| Tibio | Llaphi | Llaphi |
| Tiempo | Pacha | Pacha |
| Tienes huevos? | Ccaunamaja utquiti? | Runtuyqui canchu? |
| Tierra | Lakka | Hallpa |
| Tieso | Thuru | Thuru |
| Tímido | Ajgsariri | Ppinkkacuj |
| Tinieblas | Chchamaca | Lajha |
| Tirar | Hakkuña | Chokgana |
| Todos | Takkini | Tukuinin |
| Toldo | Karpa | Karpa |
| Tomar | Umaña | Ujhyana |
| Tonto | Amui-huisa | Pisl-uma |
| Torcer | Mismiña | Mismina |
| Tordo | Chiwancu | Chiuancu |
| Torre | Pucara | Pucara |
| Torrón | Thula | Kkurpa |
| Tostado | Hampi | Hanka |
| Tostar | Hamppiña | Hankana |
| Totora | Matara | Matara |
| Trabajar | Imakaña | Llankana |
| Trabajo | Imakkata | Llankay |
| Trae | Apanim | Apamuy |
| Traer | Aptaña | Apamuna |
| Tragar | Thathana | Okgona |
| Tragón | Thatiri | Okgoj |
| Traje | Isi | Ppacha |
| Tramar | Kkipaña | Kkepana |
| Trampa | Sipita | Sipita |
| Transportar | Apañakaña | Apaycachana |
| Trapo | Thantaha | Thantha |
| Trasladar | Astaña | Astai |
| Trasladarse | Astasiña | Astacuna |
| Traspasar | Pasayaña | Pasachina |
| Trenza | Pichica | Pichica |
| Trenzar | Kanaña | Simppana |
| Tres | Quimsa | Kinsa |
| Tribu | Ayllu | Ayllu |
| Tribuna | Aruapa | Aruapa |
| Tripa | Hiphillanaka | Chunchulla |
| Triste | Phutita | Llaquiskka |
| Tristeza | Phutisiña | Llaquicuna |
| Tronco | Kullu | Kullu |
| Tú | Huma | Kgan |
| Tuétano | Palapa | Palpa |
| Tumbar | Tijgpaña | Urmachina |
| Tumor | Tkja | Tukka |
| Turbado | Musphayata | Musphachiska |
| Turbio | Kkunchu | Kkonchu |
| Único | Maini | Sapa |
| Uno | Maya | Ujg |
| Untado | Hawiña | Hawiskka |
| Untar | Hawita | Hawina |
| Uña | Sillu | Sillu |
| Urdir | Thiraña | Thirana |
| Usado | Mikkita | Thantaskka |
| Vaca | Waca | Waca |
| Vaciar | Wuarsuña | Hichana |
| Vacio | Chusa | Chusaj |
| Valiente | Chacha | Machu |
| Valle | Phujra-Uraki | Chimbóte |
| Varón | Chacha | Kjari |
| Vaso | Huampara | Mati |
| Ve, anda | Saram | Puriy |
| Vecino | Utamasi | Wasimasi |
| Vejez | Achachiña | Machucay |
| Vejiga | Yakkallacha | Yakkallachi |
| Ven acá | Jutam acaru | Jamuy caiman |
| Vena | Sirca | Sirca |
| Venado | Sari | Taruca |
| Vencer | Atipaña | Atipana |
| Vender | Alhaña | Miu |
| Venir | Hutaña | Hamuna |
| Ventear | Thayachaña | Huayrachina |
| Ver | Unjhaña | Ricuna |
| Verdad | Chikka | Sutin |
| Verde | Chujhaña | Kgomer |
| Verdear | Chujgnachana | Kgomeryana |
| Verdura | Chchiwa | Chchiwa |
| Vergüenza | Cajsisisña | Penkgay |
| Verse | Unjhasiña | Ricununa |
| Vestirse | Isisiña | Pachacuna |
| Viajar | Saraña | Rina karuta |
| Viajero | Sariri | Rej karuta |
| Víbora | Katari | Katari |
| Vicuña | Huari | Sayraskha |
| Vida | Haca | Kausay |
| Vidrio | Khispi | Khespillu |
| Viejo | Achachi | Machula |
| Viento | Thaya | Huayra |
| Vientre | Puraca | Uijgsa |
| Virgen | Llumppa | Llumpa |
| Visible | Khana | Sutti |
| Visitar | Sarttasiña | Khawaycuna |
| Vista | Naira | Ñawi |
| Viuda | Ijma | Ijma |
| Vivir | Hacaña | Kausana |
| Vocear | Aru-aptaña | Khaparina |
| Volar | Halaña | Phauana |
| Volver | Kutiña | Kutina |
| Vomitar | Kutiyaña | Kutichina |
| Vuestro | Humanqui | Khanpajgta |
| Y tu madre y tu padre? | Taicamasti auqui masti? | Mamaiqui, tataiquiri? |
| Yerba | Kkachu | Kkora |
| Yerno | Tulkga | Tolkga |
| Yo | Naya | Nokga |
| Zorra | Kgamakge | Atoj |
| Zorrino | Añathuya | Añathuya |
| Zorro | Tiula | Tiula |
| Zumbar | Chunsña | Chusna |
| Zurdo | Chuhika | Chikana |
Diccionario Quechua-Español |
Diccionario Aymara-Español |